مقالات تخصصی

برای افزایش راندمان در موقع کار روی گیره، لازم است ارتفاع سطح گیره متناسب با قد شخصی باشد که از آن استفاده می کند.

مناسب ترین ارتفاع سطح گیره ارتفاعی است که وقتی در کنار آن می ایستیم سطح گیره به اندازۀ ۵ تا ۸ سانتی متر پایین تر از آرنج قرار گرفته باشد. چون ارتفاع میز کار ثابت می باشد می توان با قرار دادن زیر پایی چوبی مناسبی برای افراد قد کوتاه، ارتفاع گیره را تنظیم نمود و یا از گیرۀ قابل تنظیم مطابق شکل کمک گرفت.

گیره های رومیزی

انواع پایه :

برای انواع گیره های رومیزی، دو نوع پایه مخصوص که به صورت مجموعه های مجزا طراحی می شوند وجود دارد که یکی پایه چرخان و دیگری پایه متحرک است. پایه چرخان جهت نصب گیره در مواردی که نیاز به چرخش و تنظیم موقعیت های مختلف برای آن است مورد استفاده قرار می گیرد. پایه متحرک برای نصب و جابجایی آسان و سریع گیره ها در هر مکان مناسب یا نامناسب همانند لبه های تیز به کار گرفته می شود. لازم به ذکر است که این پایه ها بر اساس سایز گیره های رومیزی طراحی و ساخته می شوند.

تعویض پذیری قطعات:

در صورتی که گیره ها دارای قطعات تعویض پذیر باشند باید عمل تعویض به راحتی و بدون هیچ گونه تغییر در سایز اجزاء انجام پذیرد.

پوشش:

تمام سطوح اجزاء گیره ها که ماشین کاری نمی شوند باید دارای پوشش مناسب هم چون رنگ باشند.

اجزاء متشکله:

گیره های رومیزی شامل بدنه به همر اه فک ثابت، فک متحرک، میل پیچ، مهره، پیچ تنظیم کننده مهره، کشویی، فنر، دسته میل پیچ، پایه و در صورت نیاز فک تعویض پذیر که بر روی فک ها نصب می شوند است. البته گیره های رومیزی نوع دو دارای ۲ عدد فک لوله نیز هستند.

گیره های رومیزی

بدنه و فک ثابت :

بدنه باید از جنس چدن داکتیل، چدن مالیبل، چدن خاکستری، فولاد ریخته گری و یا فولاد فورج شده ساخته شود. فک ثابت باید به عنوان یک جزء پیوسته یا یک تکه با بدنه باشد. سطح مقطع فک ثابت باید مربع بوده و سطح گیرنده آن باید دقیقاً عمود بر پایه گیره یا عمود بر مجرایی که قطعه کشویی در آن قرار می گیرد باشد.

هم چنین دو سطح فک ثابت باید نسبت به هم متعامد باشند. در صورتی که از فک های فولادی تعویض شونده استفاده نشود سطح گیرنده فک ها باید آج خورده و دارای سختی موضعی ۵۲ تا ۵۸ را کول C تا عمق ۳ میلی متر باشد. سطح نشست پایه بدنه باید دارای مقطعی پایدار و استوار باشد. در صورتی که بدنه از فولاد فورج شده باشد پایه به عنوان یک قطعه مجزا باید به روشی مطمئن همانند جوشکاری به آن متصل گردد. اگر کشویی دارای مقطع گرد باشد آن گاه بدنه باید دارای سو راخ رزوه شده مناسبی برای قرار گرفتن میل پیچ باشد. طول یا عمق منطقه رزوه شده در داخل بدنه نباید کمتر از ۱.۵ برابر قطر میل پیچ باشد.

فک متحرک :

فک متحرک باید از جنس چدن داکتیل، چدن مالیبل، چدن خاکستری، فولاد ریخته گری و یا فولاد فورج شده ساخته شود. فک متحرک می تواند به صورت یک تکه با کشویی ساخته شده و یا این که به عنوان یک قطعه مجزا به رو شی مطمئن هم چون جوشکاری به آن متصل گردد. سطح گیرنده فک متحرک در تمام موقعیت های کاری باید با سطح گیرنده فک ثابت موازی باشد. در صورتی که بر روی فک متحرک از فک های تا C تعویض پذیر استفاده نشود سطح گیرنده آن باید آج خورده و دارای سختی موضعی ۵۲ تا ۵۸ راکولC عمق ۳ میلیمتر باشد.

فک لوله :

فک های مخصوص گرفتن لوله بر روی گیره رومیزی نوع دو به کار گرفته می شود. فک ها باید از جنس فولادهای عملیات حرارتی پذیر بوده و دارای سختی موضعی بر روی دندانه ها بین ۵۲ تا ۵۸ راکول C باشند. این فک ها می توانند هم به صورت ثابت و هم به صورت تعویض شونده بر روی گیره های نوع دو نصب گردند. شکل هندسی فک ها باید V شکل بوده و دارای دندانه هایی با شکل V باشند که بتوانند لوله را بطور محکم و ایمن نگهدارند.

کشویی :

کشویی باید از جنس چدن داکتیل، چدن مالیبل، چدن خاکستری، فولاد ریخته گری و یا فولاد نورد شده ساخته شده و دارای سطح مقطع مستطیل یا گرد باشد. کلیه سطوح هدایت کننده و لغزشی کشویی باید دارای چنان صافی باشد که حداکثر خلاصی آن ها با سطوح راهنما داخلی بدنه در هر نقطه بیش از ۲ میلی متر نباشد. این صافی سطح می تواند به وسیله عملیات ماشین کاری متناسب و یا عملیات نورد سرد حاصل گردد. اندازه گیری خلاصی کشویی باید به طور هم زمان در چهار نقطه که به صورت دو به دو بر روی سطحی که نسبت به هم زاویه ۹۰ درجه می سازد انجام شود. در واقع چهار نقطه تماس بر روی دو سطح عمود بر هم کشویی انتخاب شده و به طور هم زمان خلاصی آن کنترل می شود. کشویی باید به نرمی و راحتی و بدون هیچ خمیدگی در نقاط مختلف، در کل مسیر حرکتی اش در بدنه حرکت نماید. سطوح ماشین کاری شده کشویی که سطوح هدایت کننده نیز هستند باید دارای مقاومت کافی در برابر سایش و ضربات اعمالی که در حین کار وجود دارد باشد. میزان پس زدگی یا برگشت در حین کار کشویی نباید از ۱/۸ یک چرخش کامل میل پیچ گیره بیشتر باشد. میل پیچ گیره باید به وسیله یک واشر فلز ی و یا به وسیله ای دیگر به طور ثابت به کشویی متصل گردد تا هیچ وقت از آن جدا نشود.

فک تعویض پذیر :

فک های تعویض پذیر باید از جنس فولادهای ابزار یا فولادهای کم کربن نورد شده یا ماشین کاری شده با دو سطح کاملا موازی ساخته شده باشند. فولادهای کم کربن به وسیله عملیات حرارتی کربوره کردن و فولادهای ابزاری با عملیات حرارتی مناسب باید به سختی ۵۲تا ۵۸ راکول C برسند. شکل فک های تعویض پذیر باید دارای مقطع لوزی یا مربع بوده و سطح آن ها کاملاً تخت و آج خورده باشد. کلیه پلیسه ها و لبه های تیز باید گرفته و حذف شود.

میل پیچ :

میل پیچ باید از جنس فولادهایی ساخته شود که استحکام تسلیم و کششی آن به ترتیب از ۴۱۰ و ۵۵۰ نیوتن بر میلی متر مربع کمتر نباشد. میل پیچ ها باید دارای پروفیل دنده ذوزنقه و یا مربع باشد. کلیه میل پیچ ها باید دارای یک کله گی فولادی و یا چدنی با قطری مطابق با جداول مربوطه بوده که یا به صورت یک تکه و یا به روشی مطمئن همانند جوشکاری به آن متصل شده باشد. وقتی دهانه مابین دو فک به اندازه حداکثر مقدار مجاز ذکر شده در جداول ۱ و ۲ باز شده باشد میل پیچ گیره باید در کل طول مهره با آن در گیر باشد.

مهره :

مهره وقتی با بدنه به صورت پیوسته و یا یک تکه نباشد باید از جنس چدن داکتیل، چدن مالیبل و یا فولاد عملیات حرارتی شونده ساخته شده و دارای سوراخ دنده ای مناسب با سایز میل پیچ مورد استفاده باشد. مهره باید به نحوی در بدنه قرار گیرد که از عدم تطابق محوری آن با میل پیچ جلوگیری به عمل آید در غیر این صورت این عدم تطابق در هنگامی که فک ها از هم باز می شوند باعث خمیدگی میل پیچ خواهد شد. لذا خلاصی مابین مهره و بدنه در راستای محوری میل پیچ نباید از ۰.۲۵ میلی متربیشتر باشد.

دسته میل پیچ:

دسته میل پیچ باید فولادی، مستقیم وبا مقطع گرد بوده و در دو انتهای آن تمهیدی به کارگرفته شود که هیچ گاه از کله گی میل پیچ خارج نشود. هم چنین دسته میل پیچ باید به راحتی و آزادانه در داخل سوراخ کله گی میل پیچ حرکت نماید. قطر و طول دسته باید به نحوی باشد که وقتی تحت آزمون بارگذاری قرار می گیرد دچار تغییر شکل نشود.

طرز استفاده و نصب گیره رومیزی

پایه متحرک :

پایه متحرک باید دارای یک میل پیچ، پولکی متصل شده به انتهای میل پیچ، دسته میل پیچ، نگه دارنده میل پیچ و صفحه پایه باشد. پایه متحرک باید قادر باشد که گیره ها را برروی میزهایی که ضخامت لبه شان بین ۱۳ تا ۵۰ میلیمتر است به طور ایمن و محکم نگه دارد.

پولکی متصل شده در انتهای میل پیچ باید به طور آزادانه حول محور میل پیچ بچرخد تا در هنگام نصب بر روی ناهمواریهای لبه میز نشسته و با آن منطبق گردد. (دنده میل پیچ پایه متحرک باید دنده ذوزنقه و یا مربع باشد.)

پایه چرخان :

پایه چرخان یا باید هم جنس با بدنه گیره بوده و یا این که از جنس فولادهای فورج شده ساخته شده باشد. پایه چرخان باید حداقل دارای ۳ سوراخ جهت نصب آن بر روی میز کار باشد. هنگامی که گیره بر روی پایه چرخان قرار می گیرد باید بتواند ۳۶۰ درجه کامل بچرخد و در هر موقعیت دلخواه با وسیله تثبیت کننده ای که بر روی پایه تعبیه شده است تنظیم و ثابت گردد.